Op 16 en 17 juni bracht de Peppol Conference Europe 2026 in Brussel beleidsmakers, Peppol-autoriteiten, softwareleveranciers en experten uit heel Europa samen rond de toekomst van interoperabele digitale handel. België stond daarbij nadrukkelijk in de kijker. Als eerste land dat elektronische B2B-facturatie via Peppol op grote schaal verplicht maakte, geldt onze aanpak intussen als Europees praktijkvoorbeeld. Namens de accountants en belastingadviseurs nam Katrijn Messiaen (HoFP) deel aan het Belgische panel, samen met vertegenwoordigers van FOD Financiën, FOD BOSA, het VBO, de IT-sector en Agoria.
Een geslaagde big bang?
In zijn toelichting schetste Wouter Bollaert (FOD Financiën) een opvallend snelle adoptiecurve. Waar op 1 juli 2025 nog maar 18 % van de betrokken ondernemingen klaar was, liep dat op tot 70 % bij de start van de verplichting op 1 januari 2026, en tot 88 % begin juni. Daarmee nadert België het natuurlijke plafond van ongeveer 90 %. In totaal zijn ruim 1,16 miljoen ondernemingen aangesloten. Ook het aanbod volgde de vraag: meer dan 475 softwareoplossingen werden geregistreerd. De tolerantieperiode tijdens het eerste kwartaal van 2026, zonder sancties voor wie aantoonbaar en tijdig de nodige inspanningen leverde, hielp de overgang verzachten.
Adoptiegraad: 18 % (1 juli 2025) → 70 % (1 januari 2026) → 88 % (begin juni 2026)
Maar de start verliep niet zonder horten of stoten
Achter die sterke adoptiecijfers ging een moeilijke opstartfase schuil, die bijzonder zwaar woog op de kleinste kantoren en hun cliënten. Vooral in de eerste weken van 2026 stapelden de praktische problemen zich op.
Waar kantoren in de eerste weken op botsten
- Facturen in ruwe XML die zonder aangepaste tool nauwelijks leesbaar zijn.
- Facturen die via een verkeerd Peppol-kanaal werden verstuurd en hun bestemmeling nooit bereikten.
- Dubbele of meervoudige verzendingen die btw-aangiften vertekenden.
Voor een klein kantoor dat die problemen midden in de btw-periode moest opvangen, zonder eigen it-ondersteuning, was dat een forse belasting. Het ITAA gaf die signalen van bij het begin door aan de overheid en pleitte mee voor ademruimte. Die kwam er ook: naast de eerder vermelde tolerantieperiode kwam de belangrijke verduidelijking dat het recht op btw-aftrek niet afhangt van het technische formaat van de factuur.
Voorzitter Emmanuel Degrève, die de hervorming steeds heeft gesteund, wees er meermaals op dat het tempo te hoog lag voor de kleinste spelers. De landen die de overstap het vlotst maakten, deden dat volgens hem in golven: eerst de grote ondernemingen, dan de middelgrote en pas als laatste de kleinste. Zijn kernboodschap blijft dat de nalevingslast in verhouding moet staan tot de omvang van het kantoor en de onderneming.
De lessen vanuit de praktijk
Voor accountants en belastingadviseurs was de boodschap vooral operationeel. Uit de Belgische ervaring komen vijf lessen naar voren.
De klant bepaalt het tempo, niet de technologie
Kantoren met klanten die al digitaal werkten, stapten vrijwel autonoom over. Waar klanten nog papiergericht werkten, kwam de volledige verandering op het bord van de accountant en belastingadviseur.
Peppol verlicht de personeelsschaarste
Er gaat merkbaar minder tijd naar het opvragen van ontbrekende aankoopfacturen en naar manuele verwerking, waardoor medewerkers zich meer op analyse en advies kunnen richten.
Een keten is zo sterk als haar zwakste schakel
Wetgeving ruim vooraf, tijdig operationele software, begeleiding door accountants en belastingadviseurs en voldoende ademruimte voor ondernemers moeten samensporen. Vooral de late beschikbaarheid van sommige softwarepakketten zorgde voor tijdsdruk.
Communiceer niet alleen de verplichting, maar vooral het waarom
Draagvlak ontstaat pas wanneer ondernemers de voordelen zien: minder administratieve lasten, minder btw-fraude, meer automatisering.
De volgende stap is internationaal
Buitenlandse leveranciers zoals Microsoft, Google of Meta sturen vaak nog geen Peppol-facturen, waardoor die documenten voorlopig manueel moeten worden aangeleverd. Naarmate meer landen aansluiten, verdwijnt ook dat laatste manuele proces.
Communicatie is cruciaal, en ze moet vertrekken vanuit wat het de ondernemer zélf oplevert.Katrijn Messiaen (HoFP)
Wat brengt de toekomst?
De verplichte e-facturatie is een tussenstap, geen eindpunt. Vanaf 2028 volgt e-reporting, en met het Europese ViDA-pakket komt er tegen 2030 ook grensoverschrijdende digitale rapportering. Voor accountants en belastingadviseurs verschuift de rol de komende jaren steeds meer van techniek naar advies: klanten begeleiden in datakwaliteit, in de aanpassing van hun processen en in de aansluiting op een steeds internationalere keten.
De belangrijkste conclusie uit Brussel? Peppol is geen IT-project, maar een verandertraject voor de volledige economische keten. Waar overheid, softwareleveranciers, accountants en belastingadviseurs en ondernemers samen optrekken, levert het veel meer op dan digitale facturen alleen: efficiëntere processen, beter advies en een toekomstbestendig beroep.
