De bescherming van de titel van accountant en belastingadviseur en de bestrijding van illegale beroepsuitoefening behoren tot de wettelijke opdrachten van het ITAA. Hoe zit dat precies, en wat kan u als lid doen?
Wat is beschermd?
De wet van 17 maart 2019 beschermt zowel bepaalde beroepstitels als een aantal beroepsactiviteiten.
Niet alle fiscale dienstverlening is voorbehouden aan ITAA-leden
Iedereen mag in België fiscale adviezen verstrekken, fiscale aangiften voorbereiden of ondernemingen begeleiden op fiscaal vlak. Wat wel beschermd is, zijn de titels verbonden aan het ITAA en een aantal wettelijk voorbehouden accountancyactiviteiten, zoals het voeren van boekhoudingen voor rekening van derden, het opstellen van jaarrekeningen en andere financiële staten en bepaalde opdrachten die de wet exclusief aan accountants en belastingadviseurs voorbehoudt.
Het onderscheid tussen beschermde en niet-beschermde activiteiten zorgt soms voor verwarring. Het feit dat iemand fiscale diensten aanbiedt, betekent op zich niet noodzakelijk dat er sprake is van een inbreuk op de wet.
Hoe treedt het ITAA op?
Wanneer het Instituut signalen ontvangt over mogelijke illegale beroepsuitoefening of onrechtmatig gebruik van beschermde titels, wordt elk dossier onderzocht.
Afhankelijk van de feiten kan het ITAA onder meer:
- Betrokkenen formeel in gebreke stellen
- Informatie opvragen en feiten onderzoeken
- Dossiers overmaken aan de FOD Economie
- Meldingen doen aan de Cel voor Financiële Informatieverwerking (CFI) wanneer de omstandigheden dit rechtvaardigen
- Klachten neerleggen bij het Openbaar Ministerie
- Gerechtelijke procedures opstarten
Daarnaast volgt het Instituut actief online publicaties, websites, sociale media en meldingen van leden op.
Samenwerking met FOD Economie en parketten
De bestrijding van illegale beroepsuitoefening gebeurt niet uitsluitend door het ITAA. Verschillende overheidsinstanties spelen hierin een rol.
De voorbije jaren heeft de wetgever het administratieve sanctiemechanisme verder uitgebouwd. Hierdoor worden bepaalde dossiers rechtstreeks behandeld door de FOD Economie, die autonoom kan beslissen over onderzoeken en administratieve sancties.
Ook het Openbaar Ministerie blijft een belangrijke partner voor dossiers met een strafrechtelijke dimensie.
Om deze samenwerking te versterken heeft het ITAA de contacten met de FOD Economie verder uitgebouwd en werden alle Belgische parketten gecontacteerd met het oog op een betere informatie-uitwisseling en opvolging van dossiers.
De rol van het ITAA binnen het handhavingskader
Het ITAA neemt zijn opdracht inzake titelbescherming en de bestrijding van illegale beroepsuitoefening actief op. Daarbij is het belangrijk te benadrukken dat het Instituut geen eigen wettelijke onderzoeksbevoegdheden heeft zoals politiediensten, inspectiediensten of gerechtelijke autoriteiten.
Wat het ITAA niet kan:
huiszoekingen uitvoeren, verklaringen afdwingen of administratieve en strafrechtelijke sancties opleggen. Die bevoegdheden liggen bij de FOD Economie en het Openbaar Ministerie.
Dat neemt niet weg dat het ITAA een belangrijke rol speelt in het opsporen en documenteren van mogelijke inbreuken. Meldingen van leden en derden worden onderzocht, informatie wordt verzameld en geanalyseerd en dossiers worden, wanneer daartoe aanleiding bestaat, overgemaakt aan de bevoegde autoriteiten.
Het Instituut volgt deze dossiers vervolgens zo goed mogelijk op en onderhoudt hiervoor structurele contacten met de FOD Economie en de gerechtelijke autoriteiten. De uiteindelijke beslissing om al dan niet te vervolgen of een sanctie op te leggen behoort evenwel toe aan de bevoegde overheidsinstanties.
Concrete gevallen
Wanneer een melding uitmondt in een rechterlijke uitspraak
Vonnis van 19 mei 2026 — Rechtbank van eerste aanleg Limburg, afdeling Tongeren-Borgloon
De rechtbank steunde haar oordeel op een geheel van objectieve elementen die elkaar ondersteunden: vaststellingen van de politiediensten, verklaringen van cliënten en medewerkers, publicaties in het Belgisch Staatsblad en de door het ITAA neergelegde klacht en bewijsstukken.
In haar motivering benadrukt de rechtbank dat de erkenning als accountant de kwaliteit van de dienstverlening waarborgt en het publieke vertrouwen beschermt. Zij wijst er bovendien op dat niet-erkende beroepsuitoefenaars oneerlijke concurrentie vormen voor erkende accountants, die permanente vorming volgen, een beroepsaansprakelijkheidsverzekering afsluiten en onderworpen zijn aan kwaliteitstoetsingen. Opmerkelijk: ook wie bewust meewerkte aan de constructie werd veroordeeld.
Vonnis van 28 april 2026 — Rechtbank van eerste aanleg Limburg, afdeling Tongeren-Borgloon
Een voormalige boekhouder BIBF bleef na het verlies van zijn erkenning de beschermde titel voeren en de voorbehouden activiteiten uitoefenen als bestuurder van een boekhoudvennootschap. De rechtbank baseerde zich onder meer op de stukken die het ITAA neerlegde en op de resultaten van het onderzoek.
Deze uitspraak toont aan dat de strafrechter ook optreedt in dossiers zonder complexe constructies, en dat de erkenning er net toe strekt dat ondernemingen en burgers mogen vertrouwen op de bekwaamheid en de deontologie van wie zich als accountant presenteert.
Wat betekent dit voor u? Voor het ITAA is de financiële vergoeding niet het voornaamste doel van dergelijke procedures. De prioriteit is de bescherming van de erkende beroepsbeoefenaars en het stoppen van activiteiten die de wettelijke bescherming van het beroep schenden. Elke melding draagt bij aan dat werk.
Een blijvende opdracht
De bescherming van de titel van accountant en belastingadviseur en de bestrijding van illegale beroepsuitoefening blijven een prioriteit voor het ITAA.
Daarmee beschermen we niet alleen de belangen van onze leden tegen oneerlijke concurrentie, maar ook ondernemingen, zelfstandigen en burgers die erop moeten kunnen vertrouwen dat zij worden bijgestaan door gekwalificeerde en onder toezicht staande beroepsbeoefenaars.
Meldingen van leden blijven daarbij een belangrijke bron van informatie. Dankzij die samenwerking kunnen we blijven werken aan een sterke bescherming van titel, beroep en publiek vertrouwen.
🔎 Vermoedt u illegale beroepsuitoefening?
Meld het ons via het daarvoor bestemde formulier. Elke melding helpt het ITAA om de titel en het beroep van accountant en belastingadviseur te beschermen.
