De AMLA heeft ontwerp richtsnoeren gepubliceerd voor de algemene risicobeoordeling die alle onderworpen entiteiten moeten uitvoeren.
Het ITAA ondersteunt het Europese harmonisatiedoel, maar stelt vast dat de voorgestelde teksten geen proportionele toepassing garanderen voor de cijferberoepen. De bezorgdheden geuit door de NBA in Nederland en door Accountancy Europe sluiten volledig aan bij de analyse van het Instituut.
Proportionaliteit en risicoprofiel van de cijferberoepen
De ontwerpen lijken vooral afgestemd op organisaties met uitgebreide compliance structuren, typisch voor de financiële sector. De kantoren van accountants en/of belastingadviseurs hebben echter:
• andere risicoprofielen, bepaald door hun opdrachten en het ontbreken van eigen financiële transacties
• lichte organisatiestructuren, vaak bestaande uit kleine teams of individuele beroepsbeoefenaars
• BC/FT risico's die geen documentatievereisten rechtvaardigen vergelijkbaar met die van financiële instellingen
De voorgestelde verplichtingen zijn zwaar, complex en administratief belastend, en wegen onevenredig op kleine structuren zonder concreet voordeel in verhouding tot hun reële risico. Het ITAA vraagt een effectieve proportionaliteit: eenvoudige analyses voor kantoren met een laag risico, meer uitgebreide voor kantoren met een hoger risicoprofiel.
Overmatige administratieve last en risico op formalisme
De ontwerpen leggen een zeer uitgebreide documentatie op (geformaliseerde methodologieën, risicomatrices, risico aggregaties). Deze aanpak dreigt de aandacht af te leiden van de operationele risicobeheersing. Het ITAA benadrukt dat:
• documentatie een hulpmiddel moet blijven, geen doel op zich
• vereisten moeten worden afgestemd op het werkelijke risico
• kleine structuren niet mogen worden verplicht om complexe methodologieën of geavanceerde aggregatiemodellen te ontwikkelen
Governance en organisatie: vereisten aanpassen aan kleine structuren
De voorgestelde governance modellen zijn geïnspireerd op de financiële sector en sluiten niet aan bij de realiteit van kleine kantoren. Zij beschikken niet over:
• gescheiden rollen (beheer, compliance, toezicht)
• medewerkers aan wie de algemene risicobeoordeling kan worden gecommuniceerd
• interne controlefuncties vergelijkbaar met die van financiële instellingen
Governance verplichtingen moeten enkel gelden wanneer de structuur van de entiteit dit toelaat.
Methodologie: onnodige complexiteit vermijden
Een schriftelijke, gedetailleerde en complexe methodologie biedt geen meerwaarde voor kleine structuren. Een eenvoudige, proportionele en praktijkgerichte aanpak volstaat ruimschoots. Het ITAA beveelt aan:
• een proportionele methodologie
• sectorale modellen die aangepast zijn aan de praktijk
• het loslaten van scoring vereisten of gestandaardiseerde matrices
Informatiebronnen: verwachtingen verduidelijken
De voorgestelde lijst van informatiebronnen is te uitgebreid en vaak niet relevant. Het ITAA vraagt dat AMLA verduidelijkt dat:
• enkel relevante bronnen moeten worden gebruikt
• de lijst niet cumulatief is
• kantoren niet verantwoordelijk zijn voor het actualiseren van externe bronnen
Definitie van niet complexe entiteiten
Het ontbreken van een duidelijke definitie verhindert een coherente toepassing van de voorziene vereenvoudigingen. Het ITAA vraagt een precieze definitie om proportionaliteit te waarborgen.
Implementatietermijn
De voorziene inwerkingtreding in juli 2027 is onrealistisch zolang de volledige set van Europese maatregelen niet is afgerond. Het ITAA ondersteunt:
• een langere implementatietermijn
• een overgangsfase
• een vervroegde publicatie van technische maatregelen
Conclusie
Het ITAA bevestigt zijn inzet voor een doeltreffende bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering. Om operationeel bruikbaar te zijn, moeten de richtsnoeren inzake de algemene risicobeoordeling proportioneel, praktisch en aangepast zijn aan de realiteit van de kantoren van accountants en/of belastingadviseurs.
Auteur : Axelle Dekeyser - Bedrijfsjuriste bij het ITAA